ACHIOTE / ANNATTO
Jest to nieduże drzewo lub bardzo rozgałęziony krzew o wysokości od 5 do 9 m. Łodygę ma dość cienką, zdrewniałą i rozgałęzioną, pokrytą ciemną, szaropopielatą korą. Listowie jest zwarte i gęste. Naprzemianległe liście, z wcześnie opadającymi przylistkami, mają kształt jajowatoeliptyczny, są calobrzegie, do 20 cm długości, sercowatego kształtu u podstawy. Obie strony blaszki liściowej mają barwę zieloną, są lekko połyskliwe, spód liścia pokryty jest czerwonymi plamkami. Kwiatostan szczytowy (wiecha) złożony jest z kwiatków barwy białej, różowej lub różowoczerwonej, pięciopłatkowych. Roślina wydaje owoce w postaci zielonych lub brązowawych, sercowatego kształtu torebek o długości 3 cm pokrytych czerwono-pomarańczowymi szczeciniastymi włoskami. Jeden owoc zawiera do 50 nasion. Z jednego średniej wielkości drzewa można uzyskać nawet do 270 kg nasion (!). Roślina pochodzi z Ameryki Południowej, obecnie występuje głównie w Peru, Trynidadzie, Meksyku, Brazylii, Kolumbii, na Hawajach - w strefie tropikalnej na wysokości do 1200 m n.p.m. W Ameryce Środkowej i w Amazonii uprawiana jest od czasów prehiszpańskich. W roślinie występują głównie karotenoidy, flawonoidy i diterpeny. Wykazano obecność takich substancji, jak biksynian sodu, biksyna odpowiedzialna za czer-woną barwę, biksagenen, norbiksyna, metylbiksyna, biksagenina, orellina (w owo-cach i nasionach), |3-karoten, witaminy A, B, C, kryptoksantyna, ishwaran, flawono-idy: 7-disiarczan apigeniny, 7-disiarczan luteoliny, 8-disiarczan hypoletyny, mono-i seskwiterpeny, glukozyd apigeniny, białka, węglowodany, tłuszcze, wapń, żelazo, fosfor, olejek eteryczny, kwas salicylowy, treonina, taniny - w tym kwas tormentilowy (w liściach, owocach i nasionach) oraz pektyny.